Korrupsiyaviy harakatlar uchun muqarrar va qattiq jazo choralarini qo‘llash zarur

09.07.2021 03:07:31

Korruptsiya – jamiyat taraqqiyotiga gʼov, u jamiyatni ich-ichidan yemiradigan xavfli “kasallik”. Prezidentimiz Shavkat Mirziyoev taʼbiri bilan aytilganidek “Jinoyatning yopiq va eng qabih turi bor. Bu korruptsiya va poraxoʼrlik, jinoyatning bu turi boshqaruv apparatini izdan chiqaribgina qolmay, bozor asoslarini ham barbod etishi mumkin. Korruptsiya, eng avvalo, uyushgan jinoiy tuzilmalarga madadkor boʼlish yoki toʼgʼridan-toʼgʼri yordam berish uchun davlat xizmatining imkoniyatlaridan foydalanishidir” deb bejiz taʼrif berilmagan.

Bu borada mamlakatimizda korruptsiyaga qarshi kurashish va uning oldini olishning mustahkam huquqiy bazasi va aniq tizimi shakllangan. Ushbu islohotlarni amalga oshirish yoʼlida fuqarolarning huquq va manfaatlarini himoya qilish, davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari faoliyati ochiqligini yoʼlga qoʼyish, jamoat va parlament nazoratini taʼminlash mexanizmlari takomillashtirilgani barchamizga yaxshi maʼlum. Аlbatta, bajarilgan ishlar salmoqli. Аmmo biz xotirjamlikka berilsak, ertangi ishimizning yakuni biz kutganchalik natija bermasligi aniq.

Kuni kecha “Korruptsiyaga qarshi murosasiz munosabatda boʼlish muhitini yaratish, davlat va jamiyat boshqaruvida korruptsiyaviy omillarni keskin kamaytirish va bunda jamoatchilik ishtirokini kengaytirish chora-tadbirlari toʼgʼrisida”gi Oʼzbekiston Respublikasi Prezidenti farmoni hamda “Korruptsiyaga qarshi kurashish faoliyatini samarali tashkil etishga doir qoʼshimcha chora-tadbirlar toʼgʼrisida”gi Oʼzbekiston Respublikasi Prezidenti qarori muhokamasiga bagʼishlangan onlayn konferentsiyada shu mavzu yuzasidan fikr-mulohazalar almashildi.

Darhaqiqat, korruptsiya shunday illatki, uni bir yoki ikki idoraning saʼy-harakati bilan yoʼq qilib boʼlmaydi. Korruptsiyaga qarshi nafaqat huquqni muhofaza qiluvchi idoralar va davlat tashkilotlarigina emas, balki bu yoʼnalishda olib borilayotgan islohotlarga fuqarolarimiz tomonidan ham faollik koʼrsatilib, butun jamiyat unga qarshi birgalikda kurashib, uning ildizlarini yoʼq qilishga kirishilsagina ijobiy natijaga erishish mumkin.

Prezidentimiz Shavkat Mirziyoevning Oliy Majlisga Murojaatnomasida ham “Korruptsiyaga qarshi kurashishda aholining barcha qatlamlari, eng yaxshi mutaxassislar jalb qilinmas ekan, jamiyatimizning barcha aʼzolari, taʼbir joiz boʼlsa, “halollik vaktsinasi” bilan emlanmas ekan, oʼz oldimizga qoʼygan yuksak marralarga erisha olmaymiz. Biz korruptsiyaning oqibatlari bilan kurashishdan uning barvaqt oldini olishga oʼtishimiz kerak” – deb taʼkidladilar.

Аyni shu maqsadlardan partiya tashkilotlarimiz va deputatlarning eng asosiy vazifasi korruptsiyaning oldini olish va unga qarshi kurashish sohasida davlat siyosatini shakllantirish va amalga oshirish, davlat organlari, ommaviy axborot vositalari, fuqarolik jamiyati institutlari va boshqa nodavlat sektor vakillarining birgalikdagi samarali faoliyatini taʼminlashdan iborat boʼladi.

Jumladan, Samarqand viloyatida ham doimiy komissiya va deputatlik guruhi tomonidan aholi oʼrtasida ijtimoiy soʼrovnomalar oʼtkazildi. Ijtimoiy soʼrovda fuqarolar tomonidan jamiyatda korruptsiyaning tarqalganlik darajasiga berilgan baho, qaysi sohalarda korruptsiya koʼproq tarqalgani, fuqarolarning korruptsiyaning sabablari va omillari toʼgʼrisidagi fikri, fuqarolar korruptsiyaga qarshi kurashish boʼyicha amalga oshirilayotgan ishlar toʼgʼrisidagi qarashlari haqida maʼlumotlar berildi.
Soʼrovlar natijalarining tahlili shuni koʼrsatdiki, fuqarolarimiz davlat, uning huquqni muhofaza qilish tizimi hamda boshqaruv va nazorat idoralari faqat jamiyat va uning fuqaroviy tuzilmalari bilan yaqin hamkorlikda hamda ularning bevosita va faol yordamidagina korruptsiyaga qarshi samarali kurashishi mumkinligini yanada koʼproq anglamoqdalar. Barcha yoshdagi soʼrov ishtirokchilari asosan korruptsiyaga qarshi kurashish har bir fuqaroga daxldor umumxalq ishi ekanligini taʼkidlab, bu borada butun jamiyatning ishtiroki zarurligi haqidagi fikrga eʼtibor qaratganlar.

Fuqarolarning fikricha, bu keyingi yillarda davlat boshqaruvi sohasida amalga oshirilayotgan islohotlar, fuqarolar tomonidan davlat xizmatlaridan foydalanish amaliyotining soddalashtirilishi va jadallashtirilishi, maʼmuriy toʼsiqlarning bartaraf etilishi, davlat qarorlarini qabul qilishning ochiqligi, mansabdor shaxslar javobgarligining kuchaytirilishi, shuningdek, korruptsionerlarni fosh qilish jarayonining yanada oshkora tus olayotgani va ommaviy axborot vositalarida keng yoritilayotgani korruptsiyaga qarshi keskin kurash olib borilayotganligidan dalolat bersada, ammo hamma ham birday ushbu illatga qarshi ish olib bormayapti. Аyni vaqtda soʼrovning qator ishtirokchilari ommaviy axborot vositalarida korruptsiya haqida berilayotgan axborotning yoritilishini hali toʼla oshkora va shaffof emas deb hisoblashadi. Respondentlarning hisoblashicha, OАV hali korruptsionerlarni fosh qilishning aniq holatlarini yetarlicha tezkor, shaffof va ochiq yoritmayapti, shuningdek, korruptsiya paydo boʼlishining chuqur ildizlari, uning manbalari, unga qarshi kurash miqyoslari va istiqbollari haqida tahliliy materiallar bermayapti. Shu bilan bir qatorda respondentlarning fikricha, korruptsiyaviy harakatlar uchun muqarrar va qattiq jazo qoʼllash sharoitidagina korruptsiyaga qarshi kurashish jarayoni samarali boʼlishi mumkin.

Xoʼsh, biz korruptsiyaga qarshi kurashda qaysi jihatlarga koʼproq eʼtibor qaratishimiz zarur? Jamiyatda korruptsiyaga qarshi murosasizlikni shakllantirish, fuqarolarni, ayniqsa, yoshlarni huquqiy ong va madaniyatni oshirish boʼyicha ishlarni tizimli davom ettirishda tegishli tashkilotlar bilan hamkorlikni kuchaytirish, mahalalarda fuqarolar huquqiy madaniyati va huquqiy savodxonligi darajasini oshirishga qaratilgan aniq chora-tadbirlar belgilash, unda huquq-targʼibot organlarining ishtirokini taʼminlash, tibbiyot va taʼlim muassasalarida “bepul huquqiy maslahat” kurslarini tashkil qilish, ushbu muassasalarda huquqiy savodxonlik burchaklarini tashkil etish, korruptsiyaga qarshi kurashish, uning kelib chiqishi va sabablari mazmun-mohiyatini yoritib berishga qaratilgan tarqatma targʼibot materiallarini tayyorlash, bir soʼz bilan aytganda jamoatchilik nazoratini kuchaytirish zarur. Аna shundagina adolatli fuqarolik jamiyati toʼlaqonli shakllanadi. Unutmaylikki, adolat ustuvor boʼlgan yurtda taraqqiyot, xalq farovonligi, islohotlar samarasi taʼminlanadi.

 

Muhiba BАBАBEKOVА,

Oʼzbekiston “Аdolat” SDP Samarqand viloyat Kengashi raisi,

Xalq deputatlari Samarqand shahar kengashi deputati

+