Partiya ustavi

Oʻzbekiston “Adolat” SDPning

2019-yil 2-noyabrdagi
 IX Qurultoyida qabul qilingan

OʻZBEKISTON “ADOLAT” SOTSIAL-DEMOKRATIK PARTIYASI

USTAVI

(yangi tahrir)

 

  1. UMUMIY QOIDALAR

1.1. Oʻzbekiston “Adolat” sotsial-demokratik partiyasi (bundan keyin – Partiya) –Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining jamiyat siyosiy hayotida oʻz siyosiy irodasini shakllantirishi va roʻyobga chiqarishi, ijtimoiy va siyosiy aksiyalarda, saylovlar va referendumlarda ishtirok etishi hamda fuqarolarning manfaatlarini davlat hokimiyati organlari va mahalliy oʻzini oʻzi boshqarish organlarida oʻz vakillari orqali ifoda etish maqsadida tuzilgan siyosiy tashkilot boʻlib,  tashkiliy-huquqiy shakli siyosiy partiya hisoblanadi.

1.2. Partiyaning rasmiy nomi:

- oʻzbek tilida: Oʻzbekiston “Adolat” sotsial-demokratik partiyasi,

- qisqacha nomi – Oʻzbekiston “Adolat” SDP;

- ingliz tilida: The social-democratic party of Uzbekistan “Adolat”,

- qisqacha nomi – SDPU “Adolat”;

- rus tilida: – Sotsial-demokraticheskaya partiya Uzbekistana “Adolat”,

- qisqacha nomi – SDPU “Adolat”.

1.3. Partiya oʻz faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, “Davlat boshqaruvini yangilash va yanada demokratlashtirish hamda mamlakatni modernizatsiya qilishda siyosiy partiyalarning rolini kuchaytirish toʻgʻrisida”gi Konstitutsiyaviy qonuni, “Siyosiy partiyalar toʻgʻrisida”gi, “Oʻzbekiston Respublikasida jamoat birlashmalari toʻgʻrisida”gi, “Nodavlat notijorat tashkilotlari toʻgʻrisida”gi, “Siyosiy partiyalarni moliyalashtirish toʻgʻrisida”gi qonunlari, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi boshqa qonun hujjatlari va mazkur Ustavga muvofiq amalga oshiradi.

1.4. Partiya oʻz faoliyatini oʻzini oʻzi boshqarish, oshkoralik, qonuniylik va aʼzolarining partiya hayotida faol qatnashishi, saflariga kirish va undan chiqish erkinligi, teng huquqliligi  asosida olib boradi.

1.5. Partiya Oʻzbekiston Respublikasining barcha hududlarida faoliyat yuritadi.

1.6. Partiya Siyosiy Kengashi Ijroiya qoʻmitasi tomonidan tasdiqlangan hamda belgilangan tartibda roʻyxatdan oʻtgan ramzlariga, jumladan, bayrogʻi, vimpeli, emblemasi, ramzi tushirilgan muhriga va boshqa belgilarga ega.   

1.7. Partiyaning doimiy faoliyat koʻrsatuvchi organi – Siyosiy Kengash Ijroiya Qoʻmitasining Markaziy apparati joylashgan manzili: indeks: 100043, Toshkent shahar, Chilonzor tumani, “Sharq tongi” koʻchasi, 23-uy.

 

  1. PARTIYA VA PARTIYA TASHKILOTLARINING HUQUQIY MAQOMI

2.1 Partiya Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan tartibda davlat roʻyxatidan oʻtgan sanadan boshlab yuridik shaxs maqomini oladi.

2.2. Partiya majburiyatlari boʻyicha oʻziga tegishli mulk va pul vositalari bilan qonunchilikda belgilangan tartibda javob beradi.

2.3. Partiya Ustavda belgilangan maqsadlarga erishish uchun shartnomalar, kelishuvlar, bitimlar tuzishi, mulkiy va nomulkiy huquqlarga egalik qilishi, sudda daʼvogar yoki javobgar sifatida ishtirok etishi mumkin.

2.4. Partiya mustaqil ravishda oʻz harakat dasturini, ish rejalarini ishlab chiqadi va tasdiqlaydi.

2.5. Partiya mazkur Ustavda koʻrsatilgan maqsadlariga muvofiq boʻlgan va qonunchilikda taʼqiqlanmagan har qanday faoliyat bilan shugʻullanishi mumkin.

2.6. Partiya markaziy boshqaruv organlari va uning quyi partiya tashkilotlari qonunchilikda belgilangan tartibda tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirishi mumkin.

 

  1. ASOSIY MAQSAD  VA  VAZIFALAR

3.1. Partiyaning asosiy maqsadi – huquqiy-demokratik davlat, ijtimoiy yoʻnaltirilgan bozor iqtisodiyotiga asoslangan kuchli adolatli fuqarolik jamiyatini barpo etish hamda Oʻzbekiston hududida yashayotgan barcha millat va elatlarning umumiy manfaatlariga mos keladigan, fuqarolarning qonun oldida tengligi, birdamligi, konstitutsiyaviy huquq va erkinliklari taʼminlangan maʼnaviy jipslashgan jamiyatni taraqqiy toptirishda faol ishtirok etishdir.

3.2. Partiyaning vazifalari:

- Oʻzbekiston mustaqilligini mustahkamlash borasida demokratik jarayonlarni  jadallashtirish;

- Oʻzbekistonda huquqiy-demokratik davlat barpo etish borasida Vatanga sadoqatli  xizmat  qiladigan   insonlarni  tarbiyalash;

- erkin va adolatli fuqarolik jamiyatiga asoslangan huquqiy-demokratik davlat qurish bilan bogʻliq saʼy-harakatlarni qoʻllab-quvvatlash;

- Oʻzbekiston fuqarolariga oʻz qonuniy huquqlari, erk va burchlarini anglashga koʻmaklashish, ularning  siyosiy  ongi va siyosiy madaniyatini rivojlantirish;

- mamlakatimiz fuqarolarining, xususan, yosh avlodning huquqiy ong va madaniyatini oshirish, ularni ona Vatanga, milliy qadriyatlarga hurmat ruhida, adolatli inson qilib tarbiyalash;

- millatlararo munosabatlarni mustahkamlash, doʻstlik va hamjihatlikni rivojlantirish, har qanday millatchilik, diniy ekstremizm, terrorizm illatlariga qarshi kurash olib borish, dinlararo bagʻrikenglikni, tinchlik va barqarorlikni, millatlararo totuvlikni targʻib qilish;

- davlat  ijroiya  tizimini  takomillashtirish,  davlat  hokimiyati  organlarida imonli,  pok,  oʻz  Vatani,  xalqini sevadigan  va  elu  yurtiga  sadoqat  bilan  xizmat  qiladigan  rahbar  va  mutaxassis  kadrlarning  ishlashiga  erishish;

- jamiyat hayotining barcha sohalarida korrupsiyaga qarshi kurashish tadbirlarini amalga oshirish va korrupsiyaga qarshi kurashishga oid qonun hujjatlari loyihalarini ilgari surish, adolatning buzilishiga olib keladigan illatlar, xususan, korrupsiyaning oldini olish tadbirlarini amalga oshirish va korrupsiyaga qarshi kurashishni keng targʻib qilib, bu borada mansabdor shaxslarni, omma, shu jumladan, yoshlarni hamkorlikka chaqirish ishlarini olib borish;

- adolatli mehnat munosabatlarini taʼminlash, Oʻzbekiston Respublikasi tomonidan ratifikatsiya qilingan mehnat va bandlik masalalariga, xususan, majburiy mehnatga qarshi kurashishga, bolalardan ogʻir mehnatda foydalanishni taqiqlashga oid, diskriminatsiya haqidagi, mehnatiga yarasha haq olish va onalikni himoya qilish toʻgʻrisidagi xalqaro mehnat konvensiyalariga ogʻishmay amal qilish choralarini koʻrish, mehnat muhofazasini taʼminlash va qulay mehnat shart-sharoitlarini yaratishda ish beruvchi va xodimlarga huquqiy va amaliy yordam koʻrsatish;

- respublika  fuqarolarining  turmush  darajasini  koʻtarish,  ijtimoiy jihatdan  muhtoj  aholining  huquqiy muhofazasini  taʼminlash  borasida  takliflar  kiritish;

- sud-huquq sohasini isloh qilishda huquqni muhofaza qiluvchi idoralar bilan oʻzaro hamkorlikda faol ishtirok etish, mazkur yoʻnalishda takliflar ishlab chiqish va uni amalga oshirish choralarini koʻrish;

- aholi sogʻligʻini saqlash, yosh avlodni sogʻlom va tarbiyali, bilimli qilib tarbiyalash, ularga taʼlim berish va sogʻliqni saqlash sohasini rivojlantirishga qaratilgan tadbirlarni amalga oshirish, natijalari boʻyicha takliflar ishlab chiqish va ularni amalga oshirish choralarini koʻrish;

- jamiyatimizda qonun va adolat ustuvorligini, aholiga tibbiy xizmat koʻrsatish va dori-darmon vositalari bilan taʼminlashni doimiy ravishda yaxshilanib borish boʻyicha aniq takliflar ishlab chiqish va ularni Hukumatga kiritib borish;

 - mamlakatda ilm-fan, taʼlim-tarbiya, sogʻliqni saqlash, huquqni muhofaza qilish sohasida yosh olimlarni qoʻllab quvvatlash va ularning muammolarini oʻrganib, amaliy takliflar kiritib borish;

- Oʻzbekistonning jahon miqyosida  oʻz  oʻrnini  egallashi, dunyodagi ilgʻor davlatlar  bilan  xalqaro  huquq  talablari asosida oʻzaro manfaatli  aloqalarini rivojlantirish  uchun  faoliyat  koʻrsatish,  milliy  manfaatlariga  mos  keladigan tashqi  siyosatni  qoʻllab-quvvatlash;

 - jahon sotsial-demokratik harakati bilan, ilgʻor qarashlarga asoslangan sofdil  va  ezgu  niyatli  boshqa  ijtimoiy  harakatlar,  partiyalar  bilan  aloqa bogʻlash.

- partiyadan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentligiga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi, xalq deputatlari mahalliy Kengashlari deputatligiga, mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlarida saylanadigan lavozimlarga nomzodlar koʻrsatish, qayd etilgan saylovlarda ishtirok etish, shuningdek, saylangan organlarda faoliyat koʻrsatish;

- malakali mutaxassislar, byudjet sohalari xodimlari, pedagoglar, shifokorlar, injener-texnik va ilm-fan vakillari, xizmat koʻrsatish sohalari mehnatkashlarining manfaatlarini himoya qilish. 

3.3. Partiya faoliyati ijtimoiy yoʻnaltirilgan bozor iqtisodiyoti negizida fuqarolik jamiyatini qurish borasida mamlakatimizda olib borilayotgan keng koʻlamli islohotlar jarayoniga aholining barcha qatlamlarini jalb etish, hokimiyatning vakillik organlari orqali davlat boshqaruvida ishtirok etish, fuqarolarning siyosiy ongi va madaniyatini yuksaltirish, mamlakat hayotining muhim masalalari yuzasidan oʻz tarafdorlarining fikr va mulohazalarini yuzaga chiqarish va bu masalalar boʻyicha partiya pozitsiyasini keng jamoatchilikka va barcha pogʻonadagi davlat hokimiyat organlariga yetkazishga qaratilgan.

3.4. Partiya oʻzining gʻoyalariga sadoqatli hamda saylovchilar ishonchini qozongan aʼzolarini davlat hokimiyatining vakillik va ijro organlariga nomzod sifatida koʻrsatadi.

 

  1. PARTIYA TASHKILOTLARI  VA  ULARNI  TASHKIL  ETISH  QOIDALARI

4.1. Partiya aʼzolari birlashuvining asosiy tashkiliy shakli Oʻzbekiston Respublikasining tegishli maʼmuriy-hududiy subyektlari boʻyicha tuziladigan hamda Partiya aʼzolarining bevosita turar joyi, ish joyi yoki jamoatchilik faoliyati boʻyicha birlashtiruvchi partiya tashkilotlaridir.

4.2. Davlat hokimiyatining qonun chiqaruvchi va vakillik organlarida partiyadan saylangan deputatlardan tuziladigan deputatlik birlashmalari (fraksiya va guruhlari) ushbu organlarda Partiya manfaatlarini ifodalashning tashkiliy shaklidir.

4.3. Partiyaning oliy organi – Qurultoy, eng quyi organi esa boshlangʻich partiya tashkiloti yigʻilishidir.

4.4. Partiya tashkilotlarini boshqarish saylab qoʻyiladigan organlar va shaxslar tomonidan olib boriladi. Ular Partiya tadbirlari va qarorlarini amalga oshiradi.

4.5. Partiyaning barcha organlari quyidan yuqorigacha saylab qoʻyiladi.

4.6. Partiya organlari va ularning aʼzolari ularni saylab qoʻygan partiya tashkilotlari oldida hisobot beradilar.

4.7. Partiya aʼzolari oʻz fikrlarini bildirishda erkinlik, siyosiy tahlil, oshkoralik va oʻz-oʻzini tanqid qoidalariga amal qiladilar.

4.8. Partiyaning barcha tashkilotlari oʻzaro bogʻliq boʻlib, quyi organlar yuqori organlar qarorlari, topshiriqlarini bajarish bilan bir vaqtda ushbu Ustavga hamda oʻzlarining nizomlariga binoan vakolatlari doirasida harakat qiladi.

4.9. Partiya tashkilotlari oʻz vazifalarini amalga oshirishda jamoatchilikka tayanib ish koʻradilar. Ular joylarda turli-tuman shakldagi klublar, uchrashuvlar, seminarlar, baxs-munozaralar va boshqa tadbirlarni tashkil etib, Partiyaga aʼzo boʻlmagan fuqarolarni Partiyaning maqsadi, dasturiy gʻoyalari va faoliyati bilan tanishtiradilar hamda ularni Partiya saflariga jalb etadilar.

4.10. Partiya tashkilotlari va organlari tomonidan qabul qilingan qaror barcha aʼzolar uchun majburiydir. Qarorlar, qonun hujjatlari, mazkur Ustavga va partiya oliy organlarining qarorlariga zid boʻlmasligi kerak.

4.11. Partiya hududiy, tuman, shahar  va boshlangʻich partiya tashkilotlaridan tashkil topgan.

4.12. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar hamda ular tarkibiga kiruvchi tuman va shahar partiya tashkilotlari hududiy va  mahalliy partiya tashkilotlari maqomiga egadirlar. Mahalliy partiya tashkilotlari tuman va shahar maʼmuriy tuzilmalari doirasidagi  boshlangʻich partiya tashkilotlarini birlashtirish uchun xizmat qiladi.

4.13. Boshlangʻich partiya tashkilotlari, kamida uch nafar partiya aʼzosini bevosita birlashtirish maqsadida, qonuniy cheklovlar boʻlmagan hollarda tuziladi.

4.14. Boshlangʻich partiya tashkilotlari partiya aʼzolarining yashash va ish joylari, kasbiy va jamoatchilik faoliyatlari boʻyicha aʼzolarining fikrini hisobga olgan holda, tegishli tuman, shahar Partiya Kengashlari Ijroiya Qoʻmitalari qarori bilan tuziladi, qayta tashkil etiladi va tarqatib yuboriladi.

4.15. Hududiy, tuman va shahar partiya tashkilotlari Partiya Siyosiy Kengashi Ijroiya Qoʻmitasi qaroriga binoan Oʻzbekiston Respublikasi maʼmuriy-hududiy tuzilishiga qarab tuziladi, qayta tashkil etiladi  va tugatiladi.

4.16. Hududiy partiya tashkilotini tuzish toʻgʻrisidagi qarorni qabul qilish bilan bir vaqtda tashkiliy qoʻmita tuziladi va bir oy davomida taʼsis konferensiyasi chaqiriladi.

4.17. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar partiya tashkilotlari, shuningdek, ular tarkibiga kiruvchi tuman, shahar partiya tashkilotlari qonunda belgilangan tartibda davlat roʻyxatiga olinganidan soʻng yuridik shaxs maqomini oladi.

4.18. Davlat hokimiyati va boshqaruvi organlarida, ijodiy uyushmalar, koʻngilli jamiyatlar va jamgʻarmalarda hamda taʼlim muassasalarida boshlangʻich partiya tashkilotlari tashkil etilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

 

  1. PARTIYAGA AʼZOLIK

5.1. Oʻzbekiston Respublikasining 18 yoshga toʻlgan, partiyaning Ustav va Dasturini tan olgan, uni qoʻllab-quvvatlaydigan, partiya Dasturida belgilangan tadbirlarni amalga oshirishda faol ishtirok etadigan Oʻzbekiston fuqarosi oʻz xohishi va irodasi bilan Partiya aʼzosi boʻlishi mumkin.

5.2. Partiyaga aʼzolik ixtiyoriy va yakka tartibda amalga oshiriladi.

5.3. Aʼzolik badalini toʻlash majburiydir. Aʼzolik badalini miqdorini belgilash, toʻlash yoki toʻlashdan ozod etish va uni hisobini yuritish tartibi partiya Siyosiy Kengashi Ijroiya qoʻmitasi tomonidan belgilanadi.

5.4. Partiya aʼzosi boshqa siyosiy partiya aʼzosi boʻlishi mumkin emas.

5.5. Partiya aʼzoligiga qabul qilish toʻgʻrisidagi qaror, qoida tariqasida, fuqaroning doimiy yoki vaqtincha yashash va ishlash joyi hududidagi boshlangʻich partiya tashkiloti umumiy yigʻilishda ochiq ovoz berish yoʻli bilan qabul qilinadi. Partiya Qurultoyi, Siyosiy Kengash Plenumi, Siyosiy Kengash Ijroiya Qoʻmitasi majlisi, hududiy, tuman va shahar partiya Kengashlari Plenumlari, shuningdek, hududiy, tuman va shahar partiya Kengashi Ijroiya Qoʻmitasi majlisi partiya aʼzoligiga qabul qilish haqida qaror qabul qilishga haqli, shu bilan birga, fuqaroning partiyaga qabul qilish toʻgʻrisidagi arizasini koʻrib chiqish uchun tegishli quyi organiga koʻrsatma berishi mumkin.

5.6. Partiya aʼzosi boʻlish Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosining yozma arizasi asosida boshlangʻich partiya tashkilotining yigʻilishi tomonidan hal qilinadi. Partiyaga qabul qilish Partiyaning tegishli tuman, shahar tashkilotlari tomonidan amalga oshirilishi mumkin.

Bunda Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi oʻzining doimiy yoki vaqtincha yashash joyidagi tuman, shahar Partiya Kengashi raisi nomiga Partiyaga aʼzo boʻlish haqidagi arizasini shaxsan topshiradi.

5.7. Fuqaroning Partiyaga aʼzo boʻlish haqidagi arizasini koʻrib chiqish va unga asosan qaror qabul qilish muddati ariza Partiyaning tegishli tarkibiy organi boʻlinmasiga topshirilganidan keyin oʻn besh kundan oshmasligi lozim.

5.8. Fuqarodan Partiyaga aʼzo boʻlish haqidagi arizani qabul qilib olgan Partiya organi yoki uning tarkibiy boʻlinmasi tomonidan arizani koʻrib chiqish muddati talabi buzilgan taqdirda fuqaro Partiyaning yuqori rahbar organlariga ariza bilan murojaat etishga haqli. 

5.9. Partiya aʼzosining huquq va majburiyatlari Partiyaning vakolatli organi yoki uning tarkibiy boʻlinmasi tomonidan Partiya aʼzoligiga qabul qilish haqidagi qaror chiqqan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

5.10.  Partiya aʼzolariga partiya aʼzolik bileti beriladi.

 

  1. PARTIYA AʼZOSINING HUQUQLARI

6.1. Partiya aʼzolari teng huquqlidir.

6.2. Partiya aʼzosi quyidagi huquqlarga ega:

- partiyaning turli darajadagi partiya tashkilotlari oʻtkazadigan tadbirlarda ishtirok etish, oʻz fikr-mulohazalarini erkin bildirish hamda partiya faoliyatini yaxshilash boʻyicha takliflar kiritish;

- partiya rahbar organlarini saylash, ularga saylanish, ariza va takliflar bilan murojaat etish;

- partiya nomidan davlat hokimiyatining qonun chiqaruvchi va vakillik organlariga nomzod sifatida tavsiya etilish;

- partiyaning quyi va yuqori organlariga murojaat qilish va ulardan oʻz vaqtida savollarga javob olish, oʻzining mulohazalarini bildirish;

- partiya yigʻilishlaridagi masalalar muhokamasida, partiya matbuotida faol ishtirok etish;

- Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, qonunlari, partiya Ustavi va Dasturiga, xalqaro meʼyorlar talablariga zid boʻlmagan jamoat tashkilotlari va harakatlarining ishlarida qatnashish;

- partiyaga aʼzoligini vaqtincha toʻxtatish yoki undan oʻz arizasiga koʻra ixtiyoriy ravishda chiqish.

6.3. Partiya aʼzosi Partiya Ustavini buzganligi, partiya obroʻ-eʼtiboriga salbiy taʼsir koʻrsatadigan, unga zarar yetkazadigan faoliyati uchun partiya aʼzoligidan chiqarilishi mumkin.

6.4. Partiya aʼzoligidan chiqarilgan hollarda  bir oy muddat ichida yuqori partiya organlariga  shikoyat arizasi bilan murojaat etish huquqiga  egadirlar. Shikoyat arizasi uzogʻi bilan 15 kunlik muddatda koʻrib chiqilishi va qabul qilingan qaror haqida ariza beruvchiga uch kun muddat ichida maʼlum qilinishi kerak.

6.5. Partiyaga aʼzolik quyidagi hollarda ham tugatiladi:

- ixtiyoriy xohish bildirganda (partiya aʼzosining boshlangʻich, tuman yoki shahar partiya tashkilotiga yozma arizasi asosida);

- Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligidan mahrum boʻlganda;

- harbiy xizmatga, davlat xavfsizlik xizmatiga,  prokuratura va ichki ishlar organlariga ishga oʻtganda, sudya etib tayinlanganda (saylanganda);

- vafot etganda.

6.6. Partiyaga aʼzolikni tugatish yoki toʻxtatish toʻgʻrisidagi qaror boshlangʻich partiya tashkiloti umumiy yigʻilishi yoki tuman, shahar partiya tashkiloti Kengashi Ijroiya Qoʻmitasi tomonidan qabul qilinadi.

Partiya aʼzolari tarkibidan chiqarish haqidagi qaror tegishli boshlangʻich partiya tashkiloti umumiy yigʻilishi yoki tuman, shahar partiya tashkiloti yoki partiyaning yuqori organi tomonidan qabul qilinadi.

6.7. Partiya aʼzolarining huquqlari Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari doirasida partiyaning boshlangʻich partiya tashkilotlari, tuman, shahar, hududiy va markaziy organlari tomonidan himoyalanadi.

 

  1. PARTIYA AʼZOLARINING MAJBURIYATLARI

7.1. Partiya aʼzolari quyidagi majburiyatlarga ega:

- Partiya Ustavi, Dasturi  talablari  va  partiya  rahbar organlari qarorlarini oʻz vaqtida bajarish;

- Partiya tashkiloti faoliyatida ishtirok  etish;

- Ijtimoiy axloq normalari, qonun talablarini bajarishda, maʼnaviy  qadriyatlarni hayotda qaror toptirishda boshqalarga oʻrnak koʻrsatish;

- Partiya olib  borayotgan  tadbirlarini  amalga  oshirishda  oʻz  hissasini  qoʻshish;

- Ishlab  chiqarishda,  oʻquv  yurtlarida,  oilada  va  mahallalarda,  jamoat joylarida  boshqalarga  oʻrnak  boʻladigan  darajada  mehnat  qilish,  oʻqish,  yashash;

- Partiyaga  aʼzolik badallarini muntazam ravishda  va  oʻz  vaqtida toʻlab borish.

Partiya aʼzosi  ushbu  Ustav  meʼyor  va  talablariga  zid  boʻlgan  xatti-harakatlar  sodir etgan taqdirda, unga nisbatan  partiya tashkilotlari  tomonidan to partiya aʼzoligidan chiqarishgacha  boʻlgan choralar koʻrilishi mumkin.

 

  1. BOSHLANGʻICH PARTIYA  TASHKILOTLARI

8.1. Boshlangʻich partiya tashkiloti partiyaning negizi hisoblanadi. Boshlangʻich partiya tashkiloti kamida uch nafar partiya aʼzosi boʻlgan taqdirda tashkil etilishi mumkin va ushbu tuzilma tegishli tuman, shahar partiya Kengashlari tomonidan belgilangan tartibda roʻyxatga olinadi. Ishlab chiqarish prinsipiga binoan, korxona, muassasa, tashkilotda ishlab turgan partiya aʼzolarini birlashtirgan boshlangʻich partiya tashkilotlari tuziladi. Shuningdek, hududiy prinsip asosida mahalla, koʻp qavatli uy va boshqa shunga oʻxshash tuzilmalarda yashovchi partiya aʼzolaridan iborat tarkibda boshlangʻich partiya tashkilotlarini tuzish mumkin. Boshlangʻich partiya tashkilotlari mazkur Ustav hamda partiya Siyosiy Kengashi Ijroiya qoʻmitasi tomonidan tasdiqlangan nizomga asosan faoliyat yuritadilar.

8.2. Boshlangʻich partiya tashkilotlari oʻzlarining vakolatlari doirasida ish koʻrishda mustaqil boʻlib, barcha masalalar yuzasidan oʻz mulohaza va takliflarini yuqori partiya organlariga bildirish huquqiga egadirlar. Ular yuqori partiya organlarining qarorlarini hayotga tatbiq etish uchun oʻz aʼzolarini safarbar qiladilar. Oʻz aʼzolari boʻlmish xalq deputatlariga yordam berishda asosiy tayanch kuch boʻlib xizmat qiladilar.

8.3. Boshlangʻich partiya tashkilotining rahbar organi umumiy yigʻilish hisoblanadi. Umumiy yigʻilish qoida tariqasida yilning har choragida bir marotaba oʻtkaziladi. Zarur hollarda navbatdan tashqari yigʻilishlar oʻtkazilishi mumkin.

8.4. Boshlangʻich partiya tashkiloti umumiy yigʻilishida uning raisi va oʻrinbosari bir yil muddatga saylanadi.

8.5. Umumiy yigʻilish vakolatlari:

- boshlangʻich partiya tashkilotining raisi va uning oʻrinbosarini saylash, ularning hisobotlarini tinglash va tegishli qarorlar qabul qilish;

- Partiyaning tegishli tuman, shahar tashkiloti Konferensiyasiga delegatlarni saylash;

- Partiyaning tegishli tuman, shahar tashkiloti Kengashi tarkibiga kiritiladigan boshlangʻich partiya tashkiloti vakilini saylash va uni chaqirib olish;

-boshlangʻich partiya tashkiloti Kengashini zarurat boʻlganda saylash, uning tarkibini belgilash, Kengash hisobotini tinglash va tegishli qarorlar qabul qilish;

- Partiyaning tegishli tuman,shahar tashkiloti Konferensiyasi va Kengashi tomonidan taqdim etilgan boshqa vakolatlarni amalga oshirish.

8.6. Umumiy yigʻilishlar oraligʻidagi davrda boshlangʻich partiya tashkiloti faoliyatiga rais rahbarlik qiladi. Boshlangʻich partiya tashkiloti raisining bitta oʻrinbosari boʻladi.

8.7. Aʼzolari soni 30 kishidan ortiq boʻlgan boshlangʻich partiya tashkilotlarida joriy faoliyatga rahbarlik qilish uchun, zaruratga koʻra, boshlangʻich partiya tashkiloti raisi, uning oʻrinbosari va boshqa aʼzolari tarkibida kamida besh kishidan iborat Kengash saylanishi mumkin.

Boshlangʻich partiya tashkiloti Kengashi vakolati va vakolat muddatlari qabul qilingan nizom asosida belgilanadi.

8.8. Boshlangʻich partiya tashkiloti Kengashiga boshlangʻich partiya tashkiloti raisi rahbarlik qiladi. Boshlangʻich partiya tashkiloti raisi:

- boshlangʻich tashkilot joriy faoliyatiga rahbarlik qiladi va uning vakili boʻlib, uning nomidan ishonchnomasiz ish yuritadi;

- umumiy yigʻilishlarni (Kengash majlislarini) olib boradi, ular tomonidan qabul qilingan qarorlarni imzolaydi;

- tegishli yuqori turuvchi Partiyaning tuman, shahar tashkiloti Konferensiyasi, Kengashi, raisi va boshlangʻich partiya tashkilotining umumiy yigʻilishi tomonidan berilgan vakolatlarni amalga oshiradi.

8.9. Boshlangʻich partiya tashkilotlari partiya intizomini – partiya faoliyatida ishtirok etmaslik, partiya bilan aloqani uzish, qonunlarni buzganliklari uchun partiya aʼzolarini oʻz yigʻinlarida muhokama qiladi va zarur boʻlsa, ularni partiya safidan chiqarishgacha boʻlgan jazo choralarini koʻradi. Partiya aʼzolariga koʻrilgan jazo yigʻilishda ishtirok etganlarning yarmidan koʻprogʻi ovoz bergandagina haqiqiy hisoblanadi.

8.10. Boshlangʻich partiya tashkilotida hisobga olinmagan partiya aʼzolari tuman, shahar partiya Kengashi hisobida roʻyxatga olinadi.

 

  1. PARTIYA RAHBAR ORGANLARINING TUZILMAVIY TARKIBI

9.1. Partiya boshqaruv tarkibi quyidagi tuzilmalardan iborat: Qurultoy, Siyosiy Kengash, Siyosiy Kengash Ijroiya Qoʻmitasi, Siyosiy Kengash Ijroiya Qoʻmitasi Markaziy apparati, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar, tuman va shahar partiya tashkilotlari konferensiyasi, ular saylab qoʻyadigan Kengashlar va ularning Ijroiya Qoʻmitalari hamda boshlangʻich partiya tashkilotlari yigʻilishlari.

9.2. Zarur boʻlib qolganda, partiya Ustav faoliyatining ayrim yoʻnalishlari boʻyicha Partiya Siyosiy Kengashi aʼzolari va partiyaning boshqa tashkilotlari aʼzolaridan Siyosiy Kengash komissiyalari, ishchi guruhlari yoki boshqa vaqtinchalik ishchi organlari tuzilishi mumkin.

 

  1. QURULTOY

10.1. Qurultoy Partiyaning Oliy organidir. Navbatdagi Qurultoy partiya Siyosiy Kengashi tomonidan 5 yilda kamida bir marta chaqiriladi. Qoida tariqasida, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentligiga yoki Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasiga, xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlariga oʻtkaziladigan saylov kampaniyasidan oldin chaqiriladi. Partiyaning navbatdan tashqari Qurultoyi Siyosiy Kengash tashabbusi bilan yoki partiya aʼzolari umumiy sonining kamida uchdan bir qismini birlashtirgan partiya tashkilotlarining talabiga muvofiq chaqiriladi. Qurultoy belgilangan miqdordagi delegatlarning yarmidan koʻpi qatnashgandagina vakolatli boʻladi. Qurultoy chaqirilishidan kamida bir oy muddat avval Siyosiy Kengash qarori qabul qilinib, unda Qurultoy chaqirish muddati va joyi, kun tartibi loyihasi, vakillik normalari aniq koʻrsatilgan boʻlishi kerak.

10.2. Qurultoy oʻz vakolatlari doirasida quyidagilarni amalga oshiradi:

- delegatlarning vakolatlarini tekshiradi, oʻzining ish tartibini belgilab, rayosat aʼzolari, kotibiyat va boshqa ishchi guruhlarini tashkil etadi;

- partiya Dasturi va Ustavini qabul qiladi, ularga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritadi. Respublikaning ichki va tashqi siyosatiga oid oʻzining taklif, tadbirlarini ishlab chiqadi. Saylovoldi dasturlarini, hujjatlarni, koʻrsatmalarni qabul qiladi;

- Partiya Siyosiy Kengashi aʼzolarining sonini belgilaydi va ularni 5 yil muddatga saylaydi (Ustavning 11.3 bandida koʻrsatilgan holatlar bundan mustasno);

- Markaziy Nazorat-taftish komissiyasini 5 yilga saylaydi (Ustavning11.3 bandida koʻrsatilgan holatlar bundan mustasno);

- Siyosiy Kengash, Markaziy Nazorat-taftish komissiyasi, Qurultoy tomonidan saylangan boshqa rahbar organlar va rahbarlarning hisobotlarini eshitadi va ular haqida tegishli qarorlar qabul qiladi;

- partiya fraksiyasining Oliy Majlis Qonunchilik palatasidagi faoliyati haqidagi hisobotlarini eshitadi va partiya fraksiyasi faoliyati toʻgʻrisida qarorlar qabul qiladi;

- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentligiga nomzod koʻrsatadi;

- Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputatligiga nomzodlar koʻrsatadi (Ustavning 11.3-bandida koʻrsatilgan xolatlar bundan mustasno);

- Partiya Siyosiy Kengashiga saylov mavsumi davrida qonun doirasida Partiya nomzodlari roʻyxatiga oʻzgartirishlar kiritish vakolatini beradi;

- Partiyani qayta tashkil etish va tugatish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.

 

  1. SIYOSIY KENGASH

11.1. Partiya Siyosiy Kengashi Qurultoylar oraligʻidagi davrda partiyaning markaziy rahbar organi hisoblanadi. Siyosiy Kengash Partiya manfaatlarini ifodalaydi va uning nomidan ish yuritadi.

U Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar partiya tashkilotlari vakillaridan hamda Qurultoyda saylangan boshqa aʼzolardan tashkil topadi. Qurultoy unga qoʻshimcha vakolatlar berishga haqlidir.

11.2. Siyosiy Kengash oʻz Plenumida oʻzining tarkibidan Siyosiy Kengash raisi, oʻrinbosarlari va Siyosiy Kengash Ijroiya Qoʻmitasi tarkibini 5 yilga saylaydi hamda uning vazifalari va vakolatlarini belgilaydi.

Partiya Siyosiy Kengashi raisi Partiya Siyosiy Kengashi Plenumlarida raislik qiladi. Partiya Siyosiy Kengashi raisi vakolatlari Partiya aʼzoligidan chiqqanida yoki aʼzolikni toʻxtatganida, oʻz ixtiyori bilan lavozimini topshirganida, uning faoliyati mazkur Ustavga zid va Partiyaga zarar yetkazishi aniqlanganida Partiya Siyosiy Kengashi yigʻilishi (plenumi) Partiya Siyosiy Kengashi Raisining muddatidan oldin vakolatlarini tugatish haqida qaror qabul qilishi mumkin.

11.3. Siyosiy Kengash Plenumlari har yilda kamida ikki marta oʻtkaziladi. Siyosiy Kengash oʻz Plenumlarida:

- ijtimoiy-siyosiy tashkilotlar, partiyalar, harakatlar va siyosiy boʻlmagan tashkilotlar bilan hamkorlik qilish toʻgʻrisidagi kelishuv, bitim, shartnoma va boshqa koʻrinishdagi hamkorlik hujjatlarini qabul qiladi;

- Partiyaning axborot organlarini (gazeta, jurnal, radio va televideniye dasturlarini) taʼsis etadi va ularning faoliyat yoʻnalishlarini belgilab beradi;

- Plenum partiya Qurultoylari oraligʻida zarur boʻlib qolgan hollarda Qurultoyda saylangan Partiya Siyosiy Kengashi, uning Ijroiya Qoʻmitasi va Markaziy Nazorat-taftish komissiyasi aʼzolari tarkibini qisman yangilash huquqiga ega;

- Qurultoylar oraligʻida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputatligiga nomzodlar koʻrsatadi;

- Qonun hujjatlarida belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri lavozimiga nomzod koʻrsatadi;

har yili Partiya Siyosiy Kengashi Ijroiya Qoʻmitasi faoliyati toʻgʻrisida va Oliy Majlis Qonunchilik palatasidagi Partiya fraksiyasi faoliyati haqidagi hisobotlarni eshitadi;

- partiya Ustavining ayrim qoidalarini qoʻllash tartibiga aniqlik kirituvchi meʼyoriy hujjatlarni tasdiqlaydi;

- Qurultoyni chaqirish muddati va joyi, kun tartibi loyihasi, vakillik normasini belgilaydi;

- Partiya Qurultoyi beradigan boshqa vakolatlarni amalga oshiradi, shuningdek, mazkur Ustavda nazarda tutilmagan va tegishli organlar vakolatiga kiritilmagan muhim masalalar boʻyicha tegishli qarorlar qabul qiladi.

Partiya Siyosiy Kengashining Plenumlari va Ijroiya Qoʻmitasi qarorlari, Dastur, belgilangan chora-tadbirlar va ish rejalar ijrosini lozim darajada  bajarmagan,  mehnat va ichki tartib  qoidalarni buzgan hududiy partiya tashkiloti rahbarlarini egallab turgan lavozimidan ozod etish haqida qarorlar qabul qilishi mumkin. Qabul qilingan qaror hududiy partiya Kengashi Plenumiga tasdiqlash uchun kiritiladi.

11.4. Siyosiy Kengash Plenumida Kengash aʼzolarining koʻpchilik ovozi bilan qabul qilingan qarorlar barcha partiya tashkilotlari va aʼzolari uchun majburiydir.

11.5. Partiya Siyosiy Kengashi Raisi:

- Partiya Siyosiy Kengashi Raisi Partiyaga rahbarlik qiladi, mazkur Ustavga asosan Partiyaning mafkuraviy faoliyati va boshqa saʼy-harakatlarini boshqaradi;

- Partiyaning axborot-tahlil, targʻibot-tashviqot, moliya-xoʻjalik, huquqiy, hujjatlar yuritish, tashkiliy-texnik va boshqa taʼminotlarini tashkil etadi, partiya markaziy organlarining va tarkibiy boʻlinmalarining oʻzaro hamkorligini tashkil etadi;

  - Partiya strategiyasi boʻyicha takliflar ishlab chiqilishini tashkil etadi;

  - Partiyaning ichki va tashqi siyosati boʻyicha bayonotlar beradi, Partiya nomidan rasmiy chiqishlar qiladi;

- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti lavozimiga hamda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputatligiga Partiya tomonidan tavsiya etilayotgan nomzodlarni saralash ishlarini Partiya Siyosiy Kengashi Ijroiya Qoʻmitasi bilan hamkorlikda va kelishilgan holda  tashkil etadi;

- respublika davlat hokimiyati organlarida, mahalliy organlarda, jamoatchilik, xalqaro va xorijiy tashkilotlar va ularning shaxslari, fuqarolar bilan munosabatlarda, shuningdek, fuqarolik-huquqiy va mehnat munosabatlarida ishonch qogʻozisiz Partiya nomidan ish yuritadi;

- Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasiga hisobot yilida kirim va chiqim mablagʻlari toʻgʻrisida moliyaviy hisobotni Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan tartib va muddatda tasdiqlaydi hamda taqdim etadi;

- Partiya tomonidan oʻtkazilgan ommaviy tadbirlar haqidagi Oʻzbekiston Respublikasi ijro hokimiyati organlariga, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga Partiya nomidan amaldagi qonunchilikda belgilangan tartibda xabar beradi, boshqa hujjatlarni imzolaydi va taqdim etadi yoki shunday tadbirlarni oʻtkazish uchun Partiya nomidan ishonch qogʻozi beradi;

- mazkur Ustavda belgilangan vakolatlari doirasida Partiya Siyosiy Kengashi qarorlarini imzolaydi, mazkur Ustavga muvofiq Qurultoy bayonnomasi va Partiyaning boshqa hujjatlaridan koʻchirmalarni tasdiqlaydi, Partiya muhri, shtampi, balankalari, timsollari va rekvizitlaridan foydalanadi;

- oʻzining qarori bilan Partiya Siyosiy Kengashi raisi oʻrinbosarlari oʻrtasida xizmat vakolatlarini taqsimlaydi, ularga Rais yoʻq paytida uning barcha vakolatlaridan yoki bir qismidan foydalanish yuzasidan topshiriq va ishonch qogʻozlari beradi;

- bankda Partiyaning hisob raqamlarini ochadi va yopadi, Partiya hisob raqamidagi pul mablagʻlarini tasarruf qiladi;

- Partiyaning moliyaviy va birlamchi hisob hujjatlarida birinchi imzo huquqiga ega boʻladi;

- Partiya Siyosiy Kengashi Ijroiya Qoʻmitasi Markaziy apparati faoliyatiga umumiy rahbarlik qiladi;

- qonunchilikka muvofiq ravishda Oliy Majlis Qonunchilik palatasida Partiyaning moliyaviy faoliyati haqida yillik hisobot beradi;

- Partiya nomidan partiyaning boshqa yuridik shaxslar bilan munosabatini muvofiqlashtiradigan shartnomalar, kelishuvlar, arizalar va boshqa hujjatlarni imzolaydi;

- Plenumlarni, Partiya Siyosiy Kengashi Ijroiya Qoʻmitasi yigʻilishlarini olib boradi, ularda qabul qilingan qarorlarni imzolaydi;

- Partiya Siyosiy Kengashi va Qurultoy bergan boshqa vakolatlarni amalga oshiradi.

 

  1. SIYOSIY KENGASH  IJROIYA  QOʻMITASI

12.1. Partiya Siyosiy Kengashi Ijroiya Qoʻmitasi partiyaning markaziy ijroiya va muvofiqlashtiruvchi organidir. Ijroiya Qoʻmita Partiya Siyosiy Kengashi Plenumlari oraligʻidagi davrda partiya Qurultoyi va Siyosiy Kengashi unga bergan vakolatlar doirasida partiyaning manfaatlarini ifoda etadi va uning nomidan ish yuritadi.

12.2. Ijroiya Qoʻmita Siyosiy Kengash Plenumida 5 yilga saylangan aʼzolardan iborat boʻladi.

Partiya Siyosiy Kengashi Raisi Partiya Siyosiy Kengashi Ijroiya Qoʻmitasi Raisidir.

12.3. Ijroiya Qoʻmita majlislari zaruriyatga qarab oʻtkaziladi va uning aʼzolari yarmidan koʻpi qatnashgan taqdirda vakolatli hisoblanadi.

12.4. Partiya Siyosiy Kengashi Ijroiya Qoʻmitasining oʻz vakolatlari doirasida qabul qilgan qarorlari partiyaning barcha boshlangʻich tashkilotlari va hududiy, tuman, shahar tashkilotlari uchun majburiydir.

12.5. Partiya Siyosiy Kengashi Ijroiya Qoʻmitasi:

- siyosiy partiyalar, davlat, ijtimoiy-siyosiy tashkilotlar va harakatlar bilan munosabatlarda Partiya nomidan ish yuritadi;

- partiya Qurultoyi va Siyosiy Kengashining Plenumlari qarorlari bajarilishini tashkil etadi;

- partiya ommaviy axborot vositalari tahririyatlarining aʼzolarini tasdiqlaydi;

-  partiyaning  muassasalarini,  korxonalarini  tashkil  etadi,  ularning  ustavini  tasdiqlaydi,  rahbarlarini  tayinlaydi  va  faoliyatini  nazorat  qiladi;

- partiya ramziy belgilari, shu jumladan, bayrogʻi, emblemasi (belgi), vimpelini va uning nizomlarini tasdiqlaydi;

- partiya Siyosiy Kengashi ishchi organi - Partiya Siyosiy Kengashi Ijroiya Qoʻmitasi Markaziy  apparatini tuzadi, uning tuzilmasini belgilaydi va unga rahbarlik qiladi;

- partiya  mulki  va  mablagʻlarini  amaliy  boshqarishni tashkil etadi;

- hududiy, tuman va shahar partiya tashkilotlarini tuzish, qayta tashkil etish va tugatish, shuningdek, ularning tuzilmasi toʻgʻrisida qaror qabul qiladi hamda hududiy tuman, shahar partiya tashkiloti toʻgʻrisidagi Nizomni tasdiqlaydi;

- boshlangʻich partiya tashkilotlari toʻgʻrisida nizom qabul qiladi;

- partiya Siyosiy Kengashining Plenumi va Ijroiya qoʻmitasi qarorlari, Dastur, belgilangan chora-tadbirlar va ish rejalar ijrosini lozim darajada bajarmagan, mehnat va ichki tartib qoidalarini buzgan partiya tizimida faoliyat olib borayotgan xodimlariga nisbatan intizomiy jazo choralarini qoʻllashi mumkin;

- Partiyaning yillik ish rejasini tasdiqlaydi va uning bajarilishi yuzasidan belgilangan masʼullar hisobotini eshitadi;

- Partiyaning harajatlar smetasi va shtat jadvalini tasdiqlaydi;

- Siyosiy Kengashning navbatdagi va navbatdan tashqari Plenumlari haqida qarorlar qabul qiladi, ularning oʻtkazilish muddati va kun tartibini belgilaydi;

- Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputatligiga nomzodlarni saralash ishlari bilan shugʻullanadi va ular boʻyicha partiya Qurultoyiga taklif tayyorlaydi;

- Partiya Siyosiy Kengashi Ijroiya Qoʻmitasi Markaziy apparati va hududiy partiya Kengashlari Ijroiya Qoʻmitalari tomonidan Partiyaning byudjeti ijrosi hamda moddiy va pul mablagʻlaridan foydalanish yuzasidan axborotni eshitadi;

- doimiy daromadga ega boʻlmagan partiya aʼzolari uchun minimal miqdordagi aʼzolik badalini tasdiqlaydi.

12.6. Partiya Siyosiy Kengashi Ijroiya Qoʻmitasining mazkur Ustav bilan belgilangan oʻz vakolatlari doirasida qabul qilgan qarorlari barcha partiya aʼzolari, Partiyaning masʼul shaxslari va tarkibiy boʻlinmalari uchun majburiydir.

 

  1. SIYOSIY KENGASH IJROIYA  QOʻMITASI MARKAZIY  APPARATI

13.1. Partiya Siyosiy Kengashi Ijroiya Qoʻmitasi Markaziy apparati partiyaning doimiy ishchi organidir. Ijroiya Qoʻmitasi Markaziy apparati partiya Ustav faoliyatining axborot, nazorat-tahlil, sotsiologik tadqiqot, moliyaviy-xoʻjalik, tashkiliy-kadrlar ishlari yuzasidan masʼuldir.

13.2. Markaziy apparat xodimlarining mehnat  faoliyati mehnat qonunchiligiga muvofiq  tashkil  etiladi.

13.3. Markaziy apparat Siyosiy Kengash va uning Ijroiya Qoʻmitasi qarorlarining bajarilishini taʼminlash boʻyicha tadbirlarni amalga oshiradi va ularning bajarilishi nazoratini olib boradi.

13.4. Partiya Siyosiy Kengashi Ijroiya Qoʻmitasi Markaziy apparati partiyaning mulki va mablagʻlari bilan bogʻliq ishlarni amalga oshiradi. Partiya byudjeti bajarilishini taʼminlaydi.

13.5. Markaziy apparat Partiyaning hududiy, tuman va shahar tashkilotlari bilan doimiy aloqada boʻlib, ularga tashkiliy-partiyaviy, targʻibot-tashviqot va boshqa shunga oʻxshash Ustav faoliyatlariga tegishli ishlarni olib borishda amaliy yordam koʻrsatadi.

13.6. Partiya Siyosiy Kengashi Ijroiya Qoʻmitasi Raisi yoʻq paytlarida uning vazifasini Partiya Siyosiy Kengashi Plenumida saylangan oʻrinbosarlaridan biri bajaradi.

 

  1. QORAQALPOGʻISTON RESPUBLIKASI, VILOYAT, TUMAN, SHAHAR PARTIYA TASHKILOTLARI

14.1. Hududiy  partiya tashkiloti – Partiyaning uzviy boʻgʻini boʻlib, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri maʼmuriy hududlarida tashkil etilgan. Hududiy partiya tashkiloti Partiyaning tuman va shaharlarda tashkil etilgan Partiya tashkilotlarini boshqarish, ular faoliyatini muvofiqlashtirish va birlashtirish maqsadida tuzilgan.

Hududiy partiya tashkilotini tashkil etish va tugatish tartiblari, ularning huquq va majburiyatlari hududiy partiya tashkilotlari toʻgʻrisidagi Nizomda belgilanadi.

14.2. Partiya Siyosiy Kengashi Ijroiya Qoʻmitasi qaroriga koʻra hududiy partiya tashkilotlariga ularning belgilangan tartibdagi murojaatiga koʻra yuridik shaxs maqomi berilishi mumkin.

14.3. Hududiy Partiya tashkilotlari – Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahri, mahalliy Partiya tashkilotlari - tuman va shahar partiya tashkilotlarining rahbar organi – Konferensiyadir. Hududiy partiya tashkilotining navbatdagi konferensiyasi Partiya Siyosiy Kengashi Plenumi tomonidan belgilangan muddatlarda – kamida besh yilda bir marta chaqiriladi. Navbatdan tashqari konferensiya hududiy partiya tashkiloti Kengashining qaroriga, yuqori partiya organining taklifiga yoki ushbu partiya tashkiloti aʼzolarining kamida uchdan bir qismi talabiga binoan chaqirilishi mumkin.

14.4. Konferensiya vakolatlari doirasiga quyidagilar kiradi:

- tegishli hududiy partiya Kengashi aʼzolari sonini belgilash va ularni 5 yil vakolat muddatiga saylash (Ustavning 14.6-bandida koʻrsatilgan xolatlar bundan mustasno);

- hududiy partiya tashkiloti Nazorat-taftish komissiyasi aʼzolari sonini belgilash va ularni 5 yil vakolat muddatiga saylash (Ustavning 14.6-bandida koʻrsatilgan xolatlar bundan mustasno);

- Partiya Qurultoyiga belgilangan miqdordagi delegatlarini saylash;

- hududiy partiya Kengashi, Nazorat-taftish komissiyasi hisobotlarini eshitish va ular yuzasidan qarorlar qabul qilish;

- Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyat, Toshkent shahar Kengashlari deputatligiga nomzodlar koʻrsatish (Ustavning 14.6-bandida koʻrsatilgan xolatlar bundan mustasno);

- Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyat, Toshkent shahar Kengashlaridagi Partiya deputatlari guruhlari hisobotlarini eshitish va ular yuzasidan qarorlar qabul qilish;

- tegishli hududiy partiya tashkiloti faoliyatining ustuvor yoʻnalishlarini belgilash;

- hududiy partiya tashkiloti faoliyatining boshqa muhim masalalarini koʻrib chiqish.

14.5. Hududiy partiya tashkilotining konferensiyalari oraligʻida konferensiyada5 yilga saylangan hududiy partiya Kengashi tashkilotning rahbar organi boʻlib hisoblanadi, uning manfaatlarini ifodalaydi va uning nomidan ish yuritadi.

Partiya Kengashlariga saylash uchun meʼyor, tegishli Kengash Plenumi tomonidan hududiy partiya tashkiloti konferensiyasini chaqirish toʻgʻrisidagi qarorni qabul qilish bilan bir vaqtda belgilanadi.

Hududiy partiya Kengashlari Plenumlari zaruriyatga qarab, ammo har yili kamida ikki marta oʻtkaziladi. Plenumlarda Kengash aʼzolarining yarmidan koʻprogʻi ishtirok etganda, u tomonidan qabul qilingan qarorlar qonuniy kuchga ega boʻladi.

14.6. Hududiy partiya Kengashi oʻz Plenumlarida:

- oʻzining tarkibidan Kengash raisi va rais oʻrinbosarlarini saylaydi, zarur boʻlgan hollarda konferensiyada saylangan hududiy partiya Kengashi, Nazorat-taftish komissiyasi aʼzolari tarkibini qisman yangilaydi;

- hududiy partiya tashkiloti faoliyatiga doir moliyaviy hujjatlarni imzolash huquqini raisga yoki uning oʻrinbosarlaridan biriga yuklaydi;

- hududiy partiya Kengashi Ijroiya Qoʻmitasi aʼzolari sonini belgilaydi va ularni saylaydi hamda uning asosiy faoliyat yoʻnalishlarini belgilaydi;

- hududiy partiya Kengashi Ijroiya Qoʻmitasi hisobotini tinglaydi va unga koʻrsatmalar beradi;

- tegishli davlat hokimiyati mahalliy vakillik organlaridagi partiya deputatlik guruhining va (yoki) deputatining hisobotini eshitadi;

- xalq deputatlari mahalliy Kengashlardagi Partiya deputatlik guruhlari faoliyatini muvofiqlashtiradi;

- konferensiyalar oraligʻida mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlarida boʻshab qolgan deputatlik oʻrinlariga nomzodlar koʻrsatadi;

- partiya Siyosiy Kengashining Plenumi va Ijroiya qoʻmitasi qarorlari, Dastur, belgilangan chora-tadbirlar va ish rejalar ijrosini lozim darajada bajarmagan, mehnat va ichki tartib qoidalarini buzgan tuman, shahar partiya tashkiloti rahbarlarini egallab turgan lavozimidan ozod etish haqida qarorlar qabul qilishi mumkin. Qabul qilingan qaror tuman, shahar partiya tashkiloti Kengashi tasdigʻiga kiritiladi;

- hududiy partiya tashkiloti konferensiyasi tomonidan berilgan boshqa vakolatlarni amalga oshiradi.

14.7 Hududiy partiya Kengashi raisi bir paytning oʻzida hududiy partiya Kengashi Ijroiya Qoʻmitasi raisi hisoblanadi.

Hududiy partiya Kengashi raisi yoʻqligida uning vazifalarini oʻrinbosarlaridan biri bajaradi.

14.8. Hududiy partiya Kengashlarining Ijroiya Qoʻmitalari hududiy partiya tashkilotlarining muvofiqlashtiruvchi organidir.

Hududiy partiya Kengashlari Plenumlari oraligʻida Ijroiya Qoʻmita, unga berilgan vakolatlar doirasida, qayd etilgan hududiy partiya tashkilotlarining manfaatlarini ifoda etadi, uning nomidan ish yuritadi.

Hududiy Partiya Kengashlarining Ijroiya Qoʻmitalari hududiy Partiya Kengashining Plenumida 5 yilga saylangan Kengash raisi, rais oʻrinbosarlari va Ijroiya Qoʻmitaning boshqa aʼzolaridan tashkil topadi. Ushbu Ijroiya Qoʻmitaning majlislari zaruriyatga qarab oʻtkaziladi va ularda ijroqoʻm aʼzolarining yarmidan koʻpi qatnashgan holda majlis qarorlari qonuniy kuchga ega boʻladi.  

14.9. Hududiy partiya Kengashi Ijroiya Qoʻmitasi oʻz majlisida:

- mahalliy davlat hokimiyati organlari, jamoat, nodavlat notijorat tashkilotlari bilan munosabatlarda hududiy Partiya tashkiloti nomidan hamkorlik yoʻnalishlarini belgilaydi, hamkorlik hujjatlarini qabul qiladi;

- hududiy Partiya tashkiloti konferensiyasi va hududiy partiya tashkiloti Kengashi Plenumlari qarorlari bajarilishini tashkil etadi;

- hududiy Partiya tashkilotining korxonalarini  tashkil  etadi,  ularning  ustavini  tasdiqlaydi,  rahbarlarini  tayinlaydi  va  faoliyatini  nazorat  qiladi;

- hududiy Partiya tashkiloti Kengashi ishchi organi – hududiy partiya Kengashi Ijroiya Qoʻmitasi  apparatini tuzadi va unga rahbarlik qiladi;

- hududiy Partiya tashkiloti mulki  va  mablagʻlarini  amaliy  boshqarishni tashkil etadi;

- hududiy Partiya tashkilotining yillik ish rejasini tasdiqlaydi va uning bajarilishi yuzasidan belgilangan masʼullar hisobotini eshitadi;

- hududiy Partiya tashkiloti Kengashining navbatdagi va navbatdan tashqari Plenumlari haqida qarorlar qabul qiladi, ularning oʻtkazilish muddati va kun tartibini belgilaydi;

- tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻgʻorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar, Toshkent shahar Kengashlari deputatligiga nomzodlarni saralash ishlari bilan shugʻullanadi va ular boʻyicha partiya konferensiyasiga yoki Plenumiga taklif tayyorlaydi.

14.10. Hududiy partiya Kengashlari Ijroiya Qoʻmitalarining oʻz vakolatlari doirasida qabul qilgan qarorlari barcha quyi tashkilotlar va partiya aʼzolari uchun majburiydir.

14.11. Tuman, shahar partiya tashkiloti – Partiyaning tuman va shaharlarda tashkil etilgan tarkibiy boʻlinmasidir. Tuman, shahar partiya tashkiloti boshlangʻich partiya tashkilotlarining faoliyatini boshqarish, muvofiqlashtirish va birlashtirish maqsadida tashkil etiladi. Tuman, shahar partiya tashkiloti oʻz faoliyatini tegishli maʼmuriy-hududiy tuzilma doirasida amalga oshiradi.

Tuman, shahar partiya tashkilotlarining yuridik shaxs sifatida faoliyat yuritish masalasi hududiy partiya Kengashi Ijroiya Qoʻmitasi qarori bilan hal etiladi.

14.12. Partiyaning yuqori turuvchi rahbar organlari – Partiya Siyosiy Kengashi va uning Ijroiya Qoʻmitasi hududiy, tuman, shahar, boshlangʻich partiya tashkilotlarining qarorlarini bekor qilish yoki ularning ijro etilishini toʻxtatib turishga haqlidir.

14.13. Tuman, shahar partiya tashkilotini tashkil etish va tugatish tartiblari, ularning huquq va majburiyatlari tuman, shahar partiya tashkilotlari toʻgʻrisidagi Nizomda belgilanadi.

14.14. Tuman, shahar partiya tashkilotining rahbar organi uning hisobot-saylov Konferensiyasidir. Tashkilotning hisobot-saylov Konferensiyasi tuman, shahar partiya tashkiloti Kengashi tomonidan besh yilda kamida bir marta chaqiriladi.

14.15. Tuman, shahar partiya tashkilotining navbatdan tashqari Konferensiyasi tuman, shahar partiya tashkilotining Kengashi taklifiga koʻra yoki tuman, shahar partiya tashkiloti aʼzolari uchdan bir qismining talabiga binoan tuman, shahar partiya tashkiloti Kengashi qarori bilan chaqiriladi.

14.16. Tuman, shahar partiya tashkiloti Konferensiyasining vakolatlari quyidagilardan iborat:

- partiyaning dasturiy maqsadlari, partiya Qurultoyi, Siyosiy Kengashi, Siyosiy Kengashi Ijroiya qoʻmitasi, tegishli hududiy partiya tashkilotining qarorlaridan kelib chiqadigan vazifalarni bajarish yuzasidan chora-tadbirlarni belgilash;

- tuman, shahar partiya tashkiloti Kengashi, Nazorat-taftish komissiyasi hisobotlarini eshitish va ular boʻyicha qarorlar qabul qilish;

- Xalq deputatlari tuman, shahar Kengashidagi partiya deputatlik guruhi hisobotlarini eshitish va unga koʻrsatmalar berish;

- tuman, shahar partiya tashkiloti Kengashi, Nazorat-taftish komissiyasi aʼzolari sonini belgilash va ularni5 yil vakolat muddatiga saylash(Ustavning 14.20-bandida koʻrsatilgan xolatlar bundan mustasno);

- Xalq deputatlari tuman, shahar Kengashi deputatligiga belgilangan tartibda nomzodlar koʻrsatish (Ustavning 14.20-bandida koʻrsatilgan xolatlar bundan mustasno);

- tegishli yuqori hududiy partiya tashkiloti Konferensiyasiga delegatlarni saylash;

- xalq deputatlari tuman, shahar Kengashidagi partiya deputatlik guruhi va aʼzolarining hisobotlarini eshitish;

- partiya Ustavida belgilangan boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

14.17. Tuman, shahar partiya tashkiloti Kengashi 5 yilga saylanadi va tegishli tuman, shahar partiya tashkilotining Konferensiyalari orasidagi davrda rahbar organ hisoblanadi, uning manfaatlarini ifoda etadi va uning nomidan ish koʻradi.

14.18. Tuman, shahar partiya tashkiloti Kengashining majlislari zarur boʻlgan hollarda, lekin bir yilda kamida ikki marta oʻtkaziladi. Tuman, shahar partiya tashkiloti Kengashining qarorlari hisobdor partiya organlari uchun majburiydir. Alohida hollarda, mazkur Ustavda belgilangan holatlarda Kengashning qarorlari tegishli hududiy partiya tashkiloti tomonidan tasdiqlanganidan keyin kuchga kiradi.

14.19. Tuman, shahar partiya tashkilotining joriy faoliyatiga rahbarlik qilish uchun tuman, shahar partiya tashkilotining Kengashi Plenumida uning tarkibidan tegishli Kengashning Raisi va uning oʻrinbosarlari saylanadi.

Tuman, shahar partiya tashkilotining Kengashi Raisi bir paytning oʻzida tuman, shahar partiya Kengashi Ijroiya Qoʻmitasi raisi hisoblanadi. Rais yoʻqligida uning vazifasini oʻrinbosarlaridan biri bajaradi.

Hududiy, tuman va shahar partiya tashkilotlarini tashkil etish, tugatish tartibi hamda ularning huquq va majburiyatlari, shu jumladan mol-mulkni boshqarish borasidagi huquqlari ularning nizomlarida belgilanadi.

14.20. Tuman, shahar partiya tashkiloti Kengashi:

- tuman, shahar partiya tashkiloti Konferensiyasini chaqirish va oʻtkazishni tashkil etadi;

- Konferensiyalar oraligʻida xalq deputatlari tuman, shahar Kengashlari deputatligiga nomzodlar koʻrsatadi;

- tuman, shahar partiya tashkiloti Kengashi Ijroiya Qoʻmitasi aʼzolari sonini belgilaydi va ularni saylaydi;

- oʻzining tarkibidan Kengash raisi va rais oʻrinbosarlarini saylaydi, zarur boʻlgan hollarda konferensiyada saylangan partiya Kengashi, Nazorat-taftish komissiyasi aʼzolari tarkibini qisman yangilaydi;

- tuman, shahar partiya tashkiloti faoliyatiga doir moliyaviy hujjatlarni imzolash huquqini raisga yoki uning oʻrinbosarlaridan biriga yuklaydi;

- partiya rahbar organlarining qarorlarini bajarishni tashkil etadi;

- partiya ishtirok etadigan saylov kampaniyalarining oʻtkazilishi uchun masʼul boʻladi, partiyaning kuzatuvchi va vakolatli vakillari roʻyxatini shakllantiradi;

- partiyadan barcha darajadagi davlat hokimiyati vakillik organlari deputatligiga koʻrsatilgan nomzodlarning hamda deputatlarning saylovchilar bilan uchrashuvlarini tashkil etadi;

- partiyaning xodimlari va faollari malakasini oshirish ishlarini tashkil etadi;

- tegishli hududdagi davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, siyosiy partiyalar, nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari bilan hamkorlikni amalga oshirish doirasida maxsus dasturlar va rejalarning qabul qilinishi va bajarilishini taʼminlaydi;

- tegishli tuman, shahar boʻyicha Partiya aʼzolarining hisobga olinishini tashkil etadi;

- boshlangʻich partiya tashkilotining tuzilishi toʻgʻrisida qaror qabul qiladi;

- tuman, shahar partiya tashkiloti smetasining loyihasini ishlab chiqadi va yuqori turuvchi partiya tashkilotiga tasdiqlash uchun taqdim etadi;

- partiya aʼzolik badallari kelib tushishining hisobini tashkil etadi;

- Xalq deputatlari tuman, shahar Kengashidagi partiya deputatlik guruhining  faoliyatini muvofiqlashtiradi, ularning hisobotlarini eshitadi va tegishli qarorlar qabul qiladi;

- konferensiyalar oraligʻida tuman, shahar partiya tashkiloti Kengashi va Nazorat-taftish komissiyasi aʼzolari tarkibiga qisman oʻzgartirish kiritadi;

- tuman, shahar partiya tashkiloti Konferensiyasi tomonidan berilgan boshqa vakolatlarga ham ega boʻlishi mumkin.

14.21. Tuman, shahar partiya tashkiloti Kengashining Ijroiya Qoʻmitasi tegishli tuman, shahar partiya tashkilotining doimiy ishlovchi organidir.

Tuman, shahar partiya tashkiloti Kengashi majlislarining orasidagi davrda Ijroiya Qoʻmita oʻziga berilgan vakolatlar doirasida tegishli tuman, shahar partiya tashkilotining manfaatlarini ifoda etadi va uning nomidan ish koʻradi.

14.22. Tuman, shahar partiya tashkiloti Kengashining Ijroiya Qoʻmitasi:

- partiya rahbar organlarining qarorlari bajarilishini tashkil etadi va shu maqsadda boshlangʻich partiya tashkilotlarining faoliyatini muvofiqlashtiradi;

- partiya aʼzoligiga qabul qilish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi;

- partiya aʼzolarining hisobi, aʼzolikka qabul qilish, aʼzolikning toʻxtatib turilishi va aʼzolikdan chiqarish yuzasidan choralarning amalga oshirilishini taʼminlaydi;

- mahalliy davlat hokimiyati organlari, jamoat, nodavlat notijorat tashkilotlari bilan munosabatlarda tuman, shaharpartiya tashkiloti nomidan hamkorlik yoʻnalishlarini belgilaydi, hamkorlik hujjatlarini qabul qiladi;

- tuman, shaharpartiya tashkiloti konferensiyasi va tuman, shahar partiya tashkiloti Kengashi Plenumlari qarorlari bajarilishini tashkil etadi;

- tuman, shahar partiya tashkiloti Kengashi ishchi organi – tuman, shahar partiya Kengashi Ijroiya Qoʻmitasi  apparatini tuzadi va unga rahbarlik qiladi;

- tuman, shahar partiya tashkiloti mulki  va  mablagʻlarini  amaliy  boshqarishni tashkil etadi, shuningdek, mulki va mablagʻlari yuzasidan  rahbar organlariga belgilangan tartibda hisobot berib borilishini tashkil etadi;

- tuman, shahar partiya tashkilotining yillik ish rejasini tasdiqlaydi va uning bajarilishi yuzasidan belgilangan masʼullar hisobotini eshitadi;

- tuman, shahar partiya tashkiloti Kengashining navbatdagi va navbatdan tashqari Plenumlari haqida qarorlar qabul qiladi, ularning oʻtkazilish muddati va kun tartibini belgilaydi;

- xalq deputatlari tuman, shahar Kengashlari deputatligiga nomzodlarni saralash ishlari bilan shugʻullanadi va ular boʻyicha partiya konferensiyasiga yoki Plenumiga taklif tayyorlaydi.

- tuman, shahar partiya tashkiloti Kengashi tomonidan berilgan boshqa vakolatlarni amalga oshiradi.

14.23. Tuman, shahar partiya tashkiloti Kengashi Ijroiya Qoʻmitasi oʻz vakolatlariga kiruvchi masalalar boʻyicha tuman, shahar partiya tashkiloti Kengashining Raisi yoki uning oʻrinbosarlari tomonidan imzolanadigan qarorlar qabul qiladi.

Tuman, shahar partiya tashkiloti Kengashi Ijroiya Qoʻmitasining qarorlari boshlangʻich partiya tashkilotlari uchun majburiydir.

14.24. Tuman, shahar partiya tashkiloti Kengashining raisi:

- tuman, shahar partiya tashkilotining joriy faoliyatiga umumiy rahbarlikni amalga oshiradi;

- tuman, shahar partiya tashkiloti Kengashi va uning Ijroiya Qoʻmitasi majlislarini olib boradi, ushbu majlislarning qarorlarini imzolaydi;

- Partiya aʼzolarining hisobi, aʼzolikka qabul qilish, aʼzolikning toʻxtatib turilishi va aʼzolikdan chiqarish yuzasidan choralarni amalga oshiradi;

- hududiy partiya tashkiloti, tuman, shahar partiya tashkilotining Konferensiyasi, Kengashi va Kengash Ijroiya Qoʻmitasi tomonidan berilgan boshqa vakolatlarni amalga oshiradi.

 

  1. PARTIYA NAZORAT ORGANI

15.1. Partiya rahbar va ijroiya organlari faoliyatini nazorat qilish ularning vaqti-vaqti bilan tegishli partiya tashkilotlari va yuqori partiya organlari oldida hisobot berishlari bilan taʼminlanadi.

15.2. Partiya rahbar organlari va tashkilotlarining moliyaviy-xoʻjalik faoliyati, partiya byudjetining toʻgʻri shakllanishi hamda mablagʻlarning sarflanishi ustidan nazorat Partiya Markaziy Nazorat-taftish komissiyasi (MNTK) va hududiy, tuman va shahar partiya tashkilotlarining Nazorat-taftish komissiyalari tomonidan amalga oshiriladi.

 

  1. MARKAZIY NAZORAT-TAFTISH  KOMISSIYASI

16.1. Partiya Markaziy Nazorat-taftish komissiyasi partiyaning markaziy nazorat organi boʻlib, Partiya Siyosiy Kengashi va uning Ijroiya Qoʻmitasi, Markaziy apparat, quyi partiya tashkilotlari moliyaviy-xoʻjalik faoliyati va partiya byudjetining toʻgʻri shakllantirilishi hamda sarflanishi ustidan nazorat olib boradi.

16.2. Partiya Markaziy Nazorat-taftish komissiyasipartiyaningQurultoyida saylanadi. Qurultoylar oraligʻida zarurat tugʻilib qolgan hollarda Markaziy Nazorat-taftish komissiyasi tarkibi Siyosiy Kengash Plenumida qisman yangilanishi mumkin.

16.3. Partiya Markaziy Nazorat-taftish komissiyasi aʼzosi bir vaqtning oʻzida Partiya Siyosiy Kengashi va Ijroiya qoʻmitasi aʼzosi boʻlishi mumkin emas.

16.4. Partiya Markaziy Nazorat-taftish komissiyasi oʻz faoliyatida partiya Ustaviga va partiya Qurultoyida tasdiqlangan Partiya Markaziy Nazorat-taftish komissiyasi Nizomiga amal qiladi.

16.5. Hududiy, tuman va shahar partiya tashkilotlari Nazorat-taftish komissiyalari faoliyati tartibi hududiy, tuman va shahar partiya tashkilotlari Nizomida belgilanadi.

Hududiy, tuman va shahar partiya tashkilotlari Nazorat-taftish komissiyalari Partiya Markaziy Nazorat-taftish komissiyasi, hududiy, tuman va shahar partiya tashkilotlari konferensiyalari oldida hisobdordir.

 

  1. PARTIYANING SAYLOVLARDAGI ISHTIROKI   VA  PARTIYA DEPUTATLIK  BIRLASHMALARI FAOLIYATI

17.1. Partiya oʻzining siyosiy faoliyatini Oliy Majlis  Qonunchilik  palatasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi hamda xalq  deputatlari  viloyat,  shahar  va tuman Kengashlari  orqali amalga oshiradi.

17.2. Partiya oʻzining aʼzolarini, shuningdek, xayrixohlarini Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentligiga, Oliy Majlis Qonunchilik palatasiga, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi hamda xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlariga boʻladigan saylovlar vaqtida nomzodlar etib koʻrsatadi va davlat hokimiyati vakillik organlarining barcha boʻgʻinlarida ishtirok etadi. Nomzodlarning saylanishi uchun qonunga binoan yoʻl-yoʻriqlar koʻrsatib, ularni qoʻllab-quvvatlaydi.

Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputatligiga partiyadan koʻrsatilayotgan nomzodlar partiya Siyosiy Kengashi tomonidan partiya Qurultoyiga yoki partiya Siyosiy Kengashi Plenumiga koʻrib chiqish uchun taqdim etiladi.

Xalq deputatlari mahalliy Kengashlarga partiyadan koʻrsatilayotgan nomzodlar  tegishincha hududiy, tuman, shahar partiya Kengashlari tomonidan hududiy, tuman, shahar partiya konferensiyalariga yoki hududiy, tuman, shahar partiya Kengashlari Plenumlariga koʻrib chiqish uchun taqdim etiladi.

17.3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, Oliy Majlis Qonunchilik palatasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi hamda xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlari saylovlarida partiyaning ishtiroki toʻgʻrisidagi qaror, saylov kampaniyasi eʼlon qilingandan keyin qonunda koʻrsatilgan muddatlarda partiya Siyosiy Kengashi yoki tegishli hududiy Kengashlar tomonidan partiya Siyosiy Kengashi bilan kelishilgan holda qabul qilinadi.

17.4. Oliy Majlis Qonunchilik palatasiga saylangan deputatlar partiya fraksiyasini tashkil etib, qonun chiqaruvchi organda partiya siyosatini amalga oshiradilar.

17.5. Oliy Majlis Qonunchilik palatasidagi Partiya fraksiyasi partiya Qurultoylari, Siyosiy Kengash Plenumlari qoidalariga amal qilib, ular oldida oʻz ishlari yuzasidan belgilangan tartibda hisobot beradi.

17.6. Oliy Majlis Qonunchilik palatasidagi partiya fraksiyasi boshqa siyosiy partiyalarning fraksiyalari bilan Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga zid boʻlmagan ayrim masalalar boʻyicha hamkorlikda ish koʻrishlari hamda blok tuzishlari, yangidan shakllantirilgan hukumatning tutgan yoʻli va dasturiga yoki uning ayrim yoʻnalishlariga oʻzini muxolifat deb eʼlon qilishi mumkin.

17.7. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlaridagi Partiya deputatlik guruhlari oʻz faoliyatlarini partiya dasturiy hujjatlari, tegishli hududiy partiya tashkilotlari konferensiyalari tomonidan belgilangan vazifalari, yuqori partiya organlari qarorlari va koʻrsatmalari, tegishli hududiy partiya Kengashlari tavsiyalari asosida tashkil etadilar.

17.8. Partiyaning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyat, tuman va shahar Kengashlari raisi tegishli xalq deputatlari Kengashiga deputat etib saylanganida Partiya Kengashi plenumi tomonidan mazkur xalq deputatlari Kengashidagi partiya guruhiga rahbarlikka tavsiya etilishi mumkin.

17.9. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlaridagi Partiya deputatlik guruhlari faoliyatlari Partiyaning tegishli Kengashlari va ularning Ijroiya Qoʻmitalari tomonidan muvofiqlashtiriladi.

17.10. Oliy Majlis Qonunchilik palatasidagi Partiya fraksiyasining, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlaridagi Partiya deputatlik guruhlarining kundalik va istiqboldagi ishlari rejalari Siyosiy Kengashning hamda tegishli hududiy, tuman va shahar Kengashlari rejalarining ajralmas qismidir.

17.11. Siyosiy Kengash, Siyosiy Kengash Ijroiya Qoʻmitasi Oliy Majlis Qonunchilik palatasidagi Partiya fraksiyasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlaridagi Partiya deputatlik guruhlari rahbarlarining hamda alohida deputatlarning Partiyaning u yoki bu dasturiy yoʻnalishlari boʻyicha faoliyatlari yuzasidan maʼlumotlarini tinglashga haqli.

17.12. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, tuman va shahar partiya Kengashlari, shuningdek, ularning Ijroiya qoʻmitalari Partiyaning u yoki bu dasturiy yoʻnalishlari boʻyicha faoliyatlari yuzasidan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlaridagi Partiya deputatlik guruhlari rahbarlari va (yoki) deputatlarning axborotlarini tinglashga haqli.

17.13. Oliy Majlis Qonunchilik palatasidagi Partiya fraksiyasining rahbari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlaridagi partiya deputatlik guruhlarining rahbarlari va (yoki) deputatlari fraksiya, partiya guruhlari faoliyati haqida tegishli partiya organiga yillik hisobot berishlari majburiydir.

17.14. Partiya va uning hududiy, tuman, shahar Kengashlari Ijroiya Qoʻmitalari Partiya deputatlariga va deputatlik birlashmalariga ularning faoliyatida har tomonlama koʻmak berishlari lozim.

 

  1. PARTIYANING BOSHQA SIYOSIY PARTIYALAR VA  NODAVLAT  NOTIJORAT TASHKILOTLARI BILAN HAMKORLIGI

18.1. Partiya Oʻzbekiston Respublikasi hududida harakat qiluvchi boshqa siyosiy partiyalar va nodavlat notijorat tashkilotlari (jamoat birlashmalari, harakatlar, jamgʻarmalar va hokazolar) bilan hamkorlikda harakat qilishi mumkin. U boshqa siyosiy partiyalar bilan ittifoq (blok) tuzishi yoki boshqa shartnomaviy munosabatlar oʻrnatishi mumkin.

18.2. Boshqa siyosiy partiyalar, harakatlar bilan ittifoq (blok) tuzish toʻgʻrisidagi qaror partiya Qurultoyi yoki Siyosiy Kengashi Plenumida  qabul qilinishi lozim. Siyosiy partiyalar va nodavlat notijorat tashkilotlari bilan boshqa turdagi munosabatlar toʻgʻrisida tuzilgan shartnoma va bitimlar haqida Siyosiy Kengash Plenumiga axborot beriladi.

18.3. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasidagi partiya fraksiyasining boshqa siyosiy partiyalar bilan bloklar tuzish, umumiy nuqtayi nazar boʻyicha kelishuvlari yoki ularga nisbatan muxolifatda boʻlishlari toʻgʻrisidagi qarorlari Siyosiy Kengash Plenumida yoki Siyosiy Kengash Ijroiya Qoʻmitasi majlisida koʻrib chiqiladi.

18.4. Partiya hududiy tashkilotlari – Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, tuman va shahar tashkilotlari Oʻzbekiston Respublikasi hududida harakat qiluvchi siyosiy partiyalar, jamoat birlashmalari, jamgʻarmalar va boshqa nodavlat notijorat tashkilotlarining hududiy tashkilotlari bilan shartnoma, kelishuv, bitim tuzib,  munosabatlar oʻrnatishlari mumkin. Shartnoma va bitimlar Partiya hududiy tashkiloti nomidan tegishli hududiy partiya Kengashi raisi tomonidan imzolanadi. Hududiy partiya tashkilotlarining hamkorlik haqida tuzgan shartnoma va bitimlari Siyosiy Kengash Ijroiya Qoʻmitasi bilan kelishiladi va shu hududiy partiya tashkiloti Kengashi Plenumida tasdiqlanadi.

18.5. Partiya demokratik xarakterdagi chet mamlakatlar partiyalari va ommaviy harakatlari bilan madaniyat, fan, texnika va siyosiy boʻlmagan boshqa sohalarda hamkorlik qilish, ular bilan tajriba almashish huquqiga egadir.

 

  1. PARTIYANING MOLIYAVIY MABLAGʻLARI  VA  MULKI

19.1. Partiyaning pul mablagʻlari partiyaga aʼzolik badallaridan, Oʻzbekiston Respublikasi yuridik va jismoniy shaxslari xayriyalaridan, davlat byudjetidan ajratilgan mablagʻlardan, shuningdek, noshirlik, tadbirkorlik faoliyatidan keladigan daromadlar va qonun hujjatlariga zid boʻlmagan boshqa tushumlardan tashkil topadi.

Bu mablagʻlar partiyaning Ustavida nazarda tutilgan vazifalarni bajarish uchun sarflanadi.

19.2. Binolar, inshootlar, asbob-uskunalar, nashriyotlar, transport vositalari, shuningdek, partiyaning ustavida nazarda tutilgan vazifalarni amalga oshirish uchun zarur boshqa mol-mulk Partiya mulki boʻlishi mumkin.

19.3. Partiya Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyat, tuman va shahar partiya tashkilotlari Kengashlari, boshqa korxona va muassasalari oʻz ixtiyoridagi mustaqil balansida hisobga olinadigan alohida mol-mulkka, bank muassasalarida hisob raqamiga, oʻz nomi tushirilgan muxrga ega boʻlishlari, oʻz nomidan mulkiy va shaxsiy nomulkiy huquqlarni olishlari va amalga oshirishlari, sudda oʻz zimmalariga majburiyat olishlari, javobgar va daʼvogar boʻlishlari mumkin.

19.4. Aʼzolik badallarini oʻz vaqtida va muntazam toʻlab borish har bir Partiya aʼzosining asosiy partiyaviy majburiyatlaridan biridir.

Qayd etilgan barqaror daromadga ega boʻlgan Partiya aʼzolari har oyda partiya Siyosiy Kengashi Ijroiya Qoʻmitasi tomonidan belgilangan miqdorda aʼzolik badallarini toʻlaydi.

Cheklangan daromadga ega boʻlgan Partiya aʼzolari (pensioner, talaba va shu kabilar)ning aʼzolik badallari miqdori har yilning boshida Siyosiy Kengash Ijroiya Qoʻmitasi tomonidan belgilanadi.

19.5. Partiya aʼzolik badallaridan tushadigan mablagʻlar Partiya Siyosiy Kengashi Ijroiya Qoʻmitasi tomonidan tasdiqlangan Nizomga muvofiq Siyosiy Kengash Ijroiya Qoʻmitasi Markaziy apparati, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyat, tuman, shahar partiya tashkilotlari Kengashlari hisob raqamlariga tushiriladi.

19.6. Tuman, shahar Partiya tashkilotlari Kengashlari tasarruflaridagi boshlangʻich Partiya tashkilotlari murojaatiga asosan hududiy Partiya tashkiloti Kengashi bilan kelishilgan holda oʻz qarorlari bilan moddiy ahvoli tufayli Partiyaga aʼzolik badallarini toʻlay olmaydigan Partiya aʼzolarini badal toʻlashdan muayyan muddatga ozod etishlari mumkin.

19.7. Hududiy partiya tashkilotlarining aʼzolik badallaridan tushadigan oylik va yillik mablagʻlari rejasi hududlarning partiya aʼzolari sonidan va ularning ijtimoiy sharoitidan kelib chiqqan holda Siyosiy Kengash Ijroiya Qoʻmitasi tomonidan belgilanadi.

Hududiy partiya tashkilotlari Kengashlari tomonidan aʼzolik badallari tushumlarining 10 foizi har oyda Partiya Siyosiy Kengash Ijroiya Qoʻmitasi Markaziy apparatining hisob raqamiga oʻtkaziladi.

Aʼzolik badallaridan tushadigan mablagʻlarning qolgan qismi Partiya Siyosiy Kengashi Ijroiya Qoʻmitasi tomonidan tasdiqlangan hududiy Partiya tashkiloti Kengashlari, tuman va shahar Partiya tashkilotlari Kengashlarining xarajatlar smetasi asosida  mazkur tashkilotlarning ustav faoliyatini moliyalashtirishga sarflanadi.

19.8. Partiyaning yillik byudjeti – Partiyaning daromadlari va xarajatlaridan tashkil topadi. Partiyaning yillik daromadi joriy yil mobaynida kirish va aʼzolik badallari, xayriya yordami, Davlat byudjetidan ajratilgan va qonun hujjatlariga zid boʻlmagan boshqa faoliyat turlaridan tushadigan mablagʻlardan shakllanib, daromadlar smetasida oʻz aksini topadi. Partiyaning joriy yildagi markaziy va hududiy organlari hamda tashkilotlari ustav faoliyatini taʼminlash uchun xarajat sohalari boʻyicha taqsimlangan mablagʻlari xarajatlar smetasida mujassamlashadi.

Partiya tashkilotlari aʼzolarining aʼzolik badallari mablagʻlaridan, davlat byudjeti tushumlari va boshqa manbalardan shakllangan Partiyaning daromadidan hamda Partiya xarajatlar smetasidan tashkil topgan Partiyaning yillik byudjeti har yili Partiya Siyosiy Kengashi Ijroiya Qoʻmitasi tomonidan tasdiqlanadi.

Partiya byudjetining ijrosi, Partiya organlari va tashkilotlariga ajratilgan hamda ular tomonidan foydalanilgan mablagʻlar toʻgʻrisidagi hisobot har yili Partiya Siyosiy Kengashi Ijroiya Qoʻmitasida koʻrib chiqilib, partiya Siyosiy Kengashi Plenumi tasdigʻiga kiritiladi va bu haqdagi Plenum qarori partiya aʼzolariga yetkaziladi.

19.9. Hududiy  partiya  tashkilotlari  byudjetlari  va  ularning  ijrosi haqidagi hisobotlar  tegishli  hududiy  Partiya  Kengashlari  Plenumlarida tasdiqlanadi  va  quyi  partiya  tashkilotlari  va  Partiya  aʼzolariga  maʼlum  qilinadi.

19.10. Partiya mol-mulkini va pul mablagʻlarini joriy boshqarish Siyosiy Kengash Ijroiya Qoʻmitasi Markaziy apparati tomonidan amalga oshiriladi.

Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, tuman, shahar partiya tashkilotlari mol-mulkini va pul mablagʻlarini joriy boshqarish vazifasi, qoida tariqasida, tegishli Kengash raisi yoki (Kengash qarori bilan) rais oʻrinbosarlaridan birining zimmasiga yuklatiladi.

Partiya korxonalari va muassasalarining mol-mulklari va pul mablagʻlari ularning Ustavlari va Nizomlariga asoslangan holda ularning rahbarlari tomonidan boshqariladi.

19.11. Boshlangʻich partiya tashkilotlari partiya Ustavida belgilangan ishlarni amalga oshirishda tegishli Partiya Kengashlarining qarori bilan Partiyaga oʻtkazilayotgan mablagʻlar va mulklardan foydalanishlari mumkin.

 

  1. PARTIYA FAOLIYATINI QAYTA TASHKIL ETISH VA TUGATISH TARTIBI

20.1. Partiyani qayta tashkil etish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda Qurultoy qaroriga binoan amalga oshiriladi.

Partiya faoliyatini tugatish ushbu Ustavda va qonun hujjatlarida belgilangan tartibda Qurultoy qaroriga binoan yoki Oliy sud qarori asosida amalga oshiriladi. Partiyani qayta tashkil etish yoki faoliyatini tugatish toʻgʻrisidagi qaror Partiya Qurultoyida uning barcha tashkilotlari fikri hisobga olingan holda qabul qilinadi. Bu qaror Qurultoyda delegatlarning uchdan ikki qismi yoqlab ovoz bergan taqdirda qonuniy hisoblanadi.

Partiya tugatilganda, uning mol-mulki va mablagʻlaridan foydalanish tartibi qonun hujjatlariga muvofiq belgilanadi.

20.2. Partiya faoliyati tugatilgan taqdirda qolgan mol-mulk aʼzolar, shuningdek rahbar organ aʼzolari yoki Partiya xodimlari oʻrtasida taqsimlanishi mumkin emas hamda undan qonunchilikda belgilangan tartibda foydalaniladi.

 

  1. PARTIYA USTAVI VA DASTURIGA OʻZGARTIRISH VA QOʻSHIMCHALAR  KIRITISH

21.1. Partiyaning Ustavi va Dasturiga  oʻzgartirish va qoʻshimchalar Qoraqalpogʻiston Respublikasi,  viloyatlar va Toshkent shahar partiya  tashkilotlarining fikr-mulohazalari hisobga  olingan holda ishlab chiqilgan Siyosiy Kengash taklifiga binoan partiya Qurultoyi qarori bilan kiritiladi. Ushbu masalaga oid qaror Qurultoyda qatnashayotgan delegatlarning uchdan ikki qismidan kam boʻlmagan ovozi bilan qabul qilinadi.

21.2. Partiya Siyosiy Kengashi Qurultoydan soʻng Ustavga kiritilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga maʼlum qiladi va qayta roʻyxatdan oʻtkazish uchun unga barcha zarur hujjatlarni taqdim etadi.

 

  1. YAKUNIY QOIDALAR

22.1. Partiyaning davlat organlari va boshqa yuridik shaxslar bilan munosabatlariga tegishli, ushbu partiya Ustavida nazarda tutilmagan masalalar Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, Oʻzbekiston Respublikasining boshqa Qonun va qonunosti hujjatlariga muvofiq  hal  etiladi.